Çocuklarda anjiyo, kalp ve damar yapılarının detaylı görüntülenmesini sağlayan invaziv bir işlemdir. Çoğunlukla doğumsal kalp hastalıklarının tanı ve tedavisinde uygulanır.
Anjiyo sırasında ince bir kateter, damar yolu üzerinden kalbe ilerletilir. Bu yöntem sayesinde kalp kapakları, damar yapıları ve dolaşım sistemi ayrıntılı biçimde incelenebilir.
Tedavi amaçlı yapılan anjiyo işlemleri, daralmış damarların açılması veya bazı doğumsal anomalilerin düzeltilmesi için kullanılabilir. Bu sayede cerrahiye gerek kalmadan başarılı sonuçlar elde edilir.
Anjiyo işlemi sonrası çocukların yakın takibi önemlidir. İşlem sonrası istirahat, olası komplikasyonların erken fark edilmesini sağlar ve iyileşme sürecini hızlandırır.
ÇOCUKLARDA ANJİO
Anjiografi, atar veya toplardamarlar aracılığı ile en çok kasık damarları kullanılarak, kimi özel araçlarla damara girilip, damardan kalp içine ulaşılarak yapılan bir görüntüleme ve bazı ölçümleri yapmamızı sağlayan bir işlemdir.
Erişkin hastalarda özellikle kalbi besleyen damarlarla ilgili işlemlerde çok kullanılır. Çocuklarda da doğumsal kalp hastalıklarının tanısında ve tedavi amaçlı olarak çok uzun yıllardan beri giderek de gelişen bir şekilde kullanmaktayız.
Bazı doğumsal kalp hastalıkları öyledir ki, bebeğin yaşamının devam edebilmesi için doğum sonrası çok erken dönemde anjiografi ve bu sırada bazı girişimsel tedavilerin yapılması gerekebilir. Mesela büyük arter transpozisyonu dediğimiz kalpten çıkan büyük damarların ters olduğu durumda oksijen düzeyi çok düşük ise septostomi denilen bir işlemi yapmak için acilen anjiografi odasına bebeği almak ve bu işlemi yapmak gerekli olacaktır. Yine pulmoner atrezi dediğimiz bir hastalıkta duktus denilen köprü damarı açık tutmak için stentleme, bebeğin durumuna göre bazen hemen bazen birkaç günlük olduğu zaman gerekebilir.
Her ne kadar son dönemlerde anjiografiyi daha çok tedavi amaçlı işlemler için kullanıyorsak da bazen tam tanıya ulaşmak ve hemodinamik çalışma yani bazı ölçümler yapmak için, nihai tedaviye karar vermek amacıyla, operasyon öncesi görüntüleme için de yapabiliyoruz.
Bazen şöyle sorular veya endişeler olabiliyor: “Daha çok küçük”, “el kadar bebeğe anjio olur mu?”, “hele biraz daha büyüsün” gibi. Çocukluk çağı doğumsal kalp hastalıklarında işler böyle yürümüyor tabii ki. Öncelikle anjio için yaşla ilgili bir durum söz konusu değildir. Hastalığın ne olduğu önemlidir. Yukarıda da anlattığım gibi anjionun zamanlaması ve gerekliliğine çocuk kardiyoloji ekibi karar verecektir.
Anjio için çoğunlukla bebeğin ağırlığı önemlidir. Gelişen araç gereçlerle 2.5 kg ve üzerine anjiografi şu andaki şartlarda eskiye göre daha rahat yapılmaktadır. Hatta bazen çok lüzumlu ve hayati hallerde erken doğmuş, düşük ağırlıktaki bebeklere bile anjiografik işlemler yapılabilmektedir.
Elbette bu işlemin kendine göre, hastadan hastaya değişen riskleri olmaktadır. Damar yolu problemleri, solunum problemleri, kardiyak ritim problemleri, kanamalar gibi. Deneyimli eller ve merkezlerde bu riskler minimuma indirilmiş durumdadır.
Sonuç olarak özellikle doğumsal kalp hastalıklarında, bazen tanıyı desteklemek ve ölçümler almak çoğu zaman da tedavi amaçlı (balon, stent uygulamaları, delik kapatmalar vb) olarak yaşa bakılmaksızın anjiografi işlemine gerek olduğunda bunu uygulamaktayız.
Tüm çocuklarımıza sağlıklı günler ve ikinci yarıyıl eğitim döneminde başarılar dilerim…
Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım
Sıkça sorulan sorular
Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım, Çocuk Kardiyolojisi ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları alanlarında uzmanlaşmış, uzun yıllara dayanan klinik ve akademik deneyime sahip bir hekimdir. 1993 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığını, Başkent Üniversitesi’nde ise Çocuk Kardiyolojisi yüksek ihtisasını tamamlamıştır.
2008 yılında doçent, 2018 yılında profesör unvanını alan Prof. Dr. Yıldırım; Başkent Üniversitesi, Metro Hastanesi ve Yakın Doğu Üniversitesi gibi kurumlarda görev almış, Türkiye’de çocuk kardiyolojisinin gelişimine önemli katkılar sağlamıştır. Akademik çalışmalarında doğumsal kalp hastalıkları, aritmiler ve girişimsel tanı yöntemleri üzerine yoğunlaşmıştır.
Günümüzde Vefa Klinik’te hasta kabulüne devam eden Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım, çocuklarda kalp hastalıklarının erken tanısı, ritim bozuklukları ve anjiyografik tedaviler konusunda kapsamlı çözümler sunmaktadır. Bilimsel doğruluk, etik değerlere bağlılık ve hasta güvenliği ilkeleriyle, çocuk kalp sağlığı alanında güvenilir bir otorite olarak tanınmaktadır.