Çocuklarda ritim anormallikleri, kalbin normal elektriksel düzeninde bozulma sonucu ortaya çıkar. Çarpıntı, bayılma veya nefes darlığı gibi şikayetlere yol açabilir. Bu durum basit olabileceği gibi ciddi kardiyak hastalıkların belirtisi de olabilir ve mutlaka değerlendirilmelidir.

Ritim bozuklukları doğuştan kalp anomalileri, elektrolit dengesizlikleri veya enfeksiyonlar sonucunda gelişebilir. Bazı durumlarda tamamen zararsız olmasına rağmen, tekrarlayan ve şiddetli çarpıntılar kalbin işlevini olumsuz etkileyebilir. Ayırıcı tanı için EKG önemlidir.

Tedavi süreci ritim bozukluğunun türüne göre değişir. Basit durumlarda sadece takip yeterliyken, bazı ritim anormallikleri ilaç veya ablasyon gibi girişimsel tedaviler gerektirebilir. Çocuklarda tedavi planı mutlaka uzman bir kardiyolog tarafından yapılmalıdır.

Ailelerin çocuklarda gözlem yapması büyük önem taşır. Ani bayılmalar, hızlı çarpıntılar veya göğüs ağrısı fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Erken tanı sayesinde ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir ve yaşam kalitesi korunabilir.

ÇOCUKLARDA RİTİM ANORMALLİKLERİ VE ÖNEMİ

Kalpte herhangi bir yapısal veya sonradan ortaya çıkan bozukluk olmasa bile fetal dönemden itibaren tüm yaş dönemlerinde aritmi yani kalp atım anormallikleri ortaya çıkabilir. Ancak hem çocuklarda hem de erişkinlerde çoğunlukla kalp hastalıkları (kalp krizi sonrası, kalp kası hastalıkları, doğumsal kalp hastalıkları, kalp enfeksiyonları, kalp ameliyatları sonrası gibi) ile birlikte olurlar.

Sonuçları itibariyle ihmal edilmemesi gereken problemlerdir. Çocuklarda fetal dönemden itibaren ortaya çıkabilirler. Neyse ki bunların büyük bir kısmı bebeği ve çocuğu yaşamsal tehlikeye sokmayan basit atım bozukluklarıdır, kendiliklerinden düzelir ve tedavi gerektirmezler.

Ancak bir kısım ritim anormalliği; kalp yetersizliği, halsizlik, gözde kararma, soğuk terleme, çarpıntı, kalbin yerinden çıkacağı hissi, bayılma ve hatta ani kalp durması ve ölüm nedeni olarak karşımıza çıkar.

Tüm çocukluk çağında ventriküler ve atriyal ekstrasistol adını verdiğimiz atım bozuklukları sık olmakla beraber bunların çoğu günlük hayata önemli etki yapmaz. Ancak tüm gün içinde belirli bir seviyenin üstünde olduklarında tedavi gerektirirler.

Hastalık anlamında ise en sık supraventriküler taşikardi dediğimiz durum oluşur ve fetal dönemden itibaren görebiliriz. Kalpte bir yapısal bozukluk olması gerekmez. Kalbin elektriksel aktivite çıkaran yol ağında anormallik olması nedeniyle ortaya çıkar. Kalp hızı dakikada 180-230 olur. Bazen çok kısa sürer ve anlık çarpıntı hissi yapar ama uzun sürerse kalbin çok hızlı atma hissi, kalp dışarı çıkacakmış hissi yanında soğuk terleme, gözlerde kararma, halsizlik, bayılacak gibi olma, bazen bayılma yapar. Yeni doğan ve bebeklik döneminde beslenmede bozulma, huzursuzluk, terleme şikayetleri yapar. Uzun sürmesi halinde kalp yetersizliğine yol açabilir.

Bazı ritim bozuklukları çok ciddidir. Ventriküler taşikardi bu tip bir bozukluktur ve bayılma ile ani kalp durması ve ölüme yol açabilir, çoğunlukla hasta kalple ilgilidir. Bazen de uzun QT veya Brugada Sendromu gibi genetik ritim bozuklukları şeklindedir.

Çarpıntı ile giden ritim bozukluklarının çoğunun tedavisi vardır. Ama önce tanılarının konulması gerekir. Bu yüzden çarpıntı anında çekilmiş EKG son derece önemlidir. 24 saatlik EKG kaydını aldığımız Holter tetkiki önemlidir. Kalpte bir problem olup olmadığının saptanması için ekokardiyografi yapılmalıdır ve bazı kan tetkikleri gereklidir. Tedavide aritmi için uygun ilaçlar kullanılır, bazılarını ise elektrofizyoloji ve ablasyon denilen anjiografiye benzer yöntemle tedavi etmek gerekir.

Bir de kalbin normalden yavaş çalıştığı ritim bozuklukları vardır, bunların çoğunu AV blok dediğimiz ritim bozukluğu oluşturur. Bu grup hastalık da fetal dönemden itibaren görülebilir. Özellikle Lupus gibi hastalığı olan kadınların bebeklerinde görülmesi sıktır. Yeni doğan döneminde veya bebeklik döneminde bu durum da kalp yetersizliğine yol açabileceğinden tanısının konulup tedavisinin yapılması gerekir. Bu tip yavaş atıma yol açan ritim bozuklukları çoğunlukla kalp pili takılmayı gerektirirler.

Yukarda bahsettiğim sebepler nedeniyle çarpıntı, bayılma, ailede ani ölüm gibi durumlarda mutlaka çocuk kardiyoloji kontrollerinin yapılması gerekir. Spor yapan veya spora başlayacak çocuklarında bu sebeplerle kardiyolojik kontrolden geçmeleri uygun olacaktır.

Sıkça sorulan sorular

Çarpıntı, kalbin normalden hızlı, düzensiz veya kuvvetli atması hissidir. Çocuklar kalbin göğüste çırpındığını, hızlı attığını veya ritminin düzensiz olduğunu ifade edebilirler.
Çarpıntı; ateş, stres, yoğun egzersiz, kansızlık, tiroid hastalıkları ve ritim bozuklukları gibi birçok nedenle ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda altta yatan kalp hastalıkları da sorumlu olabilir.
Çarpıntı, baş dönmesi, halsizlik, göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma ve egzersiz sırasında aşırı yorulma çocuklarda ritim bozukluğunun görülebilen belirtileri arasında yer alır.
Hayır, her çarpıntı kalp hastalığı anlamına gelmez. Ancak sık tekrarlayan, uzun süren veya bayılma gibi belirtilerle birlikte görülen çarpıntılar mutlaka uzman değerlendirmesi gerektirir.
Tanıda fizik muayene, elektrokardiyografi (EKG), Holter ritim takibi, ekokardiyografi ve gerektiğinde ileri kardiyolojik testler kullanılabilir. Bu incelemeler ritim probleminin nedenini belirlemeye yardımcı olur.
Tedavi ritim bozukluğunun türüne göre değişir. Bazı çocuklarda yalnızca takip yeterli olurken bazı durumlarda ilaç tedavisi, girişimsel işlemler veya özel tedavi yöntemleri gerekebilir.
Evet, bazı ritim bozuklukları kalbin yeterli kan pompalayamamasına neden olarak baş dönmesi veya bayılma ile sonuçlanabilir. Bu durum acil değerlendirme gerektirebilir.
Her ritim bozukluğu spor kısıtlaması gerektirmez. Ancak bazı kalp ritim sorunlarında yoğun fiziksel aktiviteler sınırlandırılabilir. Karar çocuk kardiyolojisi uzmanı tarafından verilmelidir.
Bazı ritim bozuklukları zararsız seyrederken bazıları kalp fonksiyonlarını etkileyebilir. Bu nedenle belirtilerin ciddiye alınması ve düzenli takiplerin yapılması önemlidir.
Sık çarpıntı, bayılma, göğüs ağrısı veya ritim bozukluğu şüphesi olan çocuklar Çocuk Kardiyolojisi uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Erken tanı uygun tedavi planlamasına yardımcı olur.
Tüm çocuklarımıza sağlıklı bir yaşam diliyorum.

Sağlıklı çocuklar, sağlıklı gelecek.

Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım

Güncellenme Tarihi: 12.10.2026

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Call Now Button