Çocuklarda ritim anormallikleri, kalbin normal elektriksel düzeninde bozulma sonucu ortaya çıkar. Çarpıntı, bayılma veya nefes darlığı gibi şikayetlere yol açabilir. Bu durum basit olabileceği gibi ciddi kardiyak hastalıkların belirtisi de olabilir ve mutlaka değerlendirilmelidir.
Ritim bozuklukları doğuştan kalp anomalileri, elektrolit dengesizlikleri veya enfeksiyonlar sonucunda gelişebilir. Bazı durumlarda tamamen zararsız olmasına rağmen, tekrarlayan ve şiddetli çarpıntılar kalbin işlevini olumsuz etkileyebilir. Ayırıcı tanı için EKG önemlidir.
Tedavi süreci ritim bozukluğunun türüne göre değişir. Basit durumlarda sadece takip yeterliyken, bazı ritim anormallikleri ilaç veya ablasyon gibi girişimsel tedaviler gerektirebilir. Çocuklarda tedavi planı mutlaka uzman bir kardiyolog tarafından yapılmalıdır.
Ailelerin çocuklarda gözlem yapması büyük önem taşır. Ani bayılmalar, hızlı çarpıntılar veya göğüs ağrısı fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Erken tanı sayesinde ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir ve yaşam kalitesi korunabilir.
ÇOCUKLARDA RİTİM ANORMALLİKLERİ VE ÖNEMİ
Kalpte herhangi bir yapısal veya sonradan ortaya çıkan bozukluk olmasa bile fetal dönemden itibaren tüm yaş dönemlerinde aritmi yani kalp atım anormallikleri ortaya çıkabilir. Ancak hem çocuklarda hem de erişkinlerde çoğunlukla kalp hastalıkları (kalp krizi sonrası, kalp kası hastalıkları, doğumsal kalp hastalıkları, kalp enfeksiyonları, kalp ameliyatları sonrası gibi) ile birlikte olurlar.
Sonuçları itibariyle ihmal edilmemesi gereken problemlerdir. Çocuklarda fetal dönemden itibaren ortaya çıkabilirler. Neyse ki bunların büyük bir kısmı bebeği ve çocuğu yaşamsal tehlikeye sokmayan basit atım bozukluklarıdır, kendiliklerinden düzelir ve tedavi gerektirmezler.
Ancak bir kısım ritim anormalliği; kalp yetersizliği, halsizlik, gözde kararma, soğuk terleme, çarpıntı, kalbin yerinden çıkacağı hissi, bayılma ve hatta ani kalp durması ve ölüm nedeni olarak karşımıza çıkar.
Tüm çocukluk çağında ventriküler ve atriyal ekstrasistol adını verdiğimiz atım bozuklukları sık olmakla beraber bunların çoğu günlük hayata önemli etki yapmaz. Ancak tüm gün içinde belirli bir seviyenin üstünde olduklarında tedavi gerektirirler.
Hastalık anlamında ise en sık supraventriküler taşikardi dediğimiz durum oluşur ve fetal dönemden itibaren görebiliriz. Kalpte bir yapısal bozukluk olması gerekmez. Kalbin elektriksel aktivite çıkaran yol ağında anormallik olması nedeniyle ortaya çıkar. Kalp hızı dakikada 180-230 olur. Bazen çok kısa sürer ve anlık çarpıntı hissi yapar ama uzun sürerse kalbin çok hızlı atma hissi, kalp dışarı çıkacakmış hissi yanında soğuk terleme, gözlerde kararma, halsizlik, bayılacak gibi olma, bazen bayılma yapar. Yeni doğan ve bebeklik döneminde beslenmede bozulma, huzursuzluk, terleme şikayetleri yapar. Uzun sürmesi halinde kalp yetersizliğine yol açabilir.
Bazı ritim bozuklukları çok ciddidir. Ventriküler taşikardi bu tip bir bozukluktur ve bayılma ile ani kalp durması ve ölüme yol açabilir, çoğunlukla hasta kalple ilgilidir. Bazen de uzun QT veya Brugada Sendromu gibi genetik ritim bozuklukları şeklindedir.
Çarpıntı ile giden ritim bozukluklarının çoğunun tedavisi vardır. Ama önce tanılarının konulması gerekir. Bu yüzden çarpıntı anında çekilmiş EKG son derece önemlidir. 24 saatlik EKG kaydını aldığımız Holter tetkiki önemlidir. Kalpte bir problem olup olmadığının saptanması için ekokardiyografi yapılmalıdır ve bazı kan tetkikleri gereklidir. Tedavide aritmi için uygun ilaçlar kullanılır, bazılarını ise elektrofizyoloji ve ablasyon denilen anjiografiye benzer yöntemle tedavi etmek gerekir.
Bir de kalbin normalden yavaş çalıştığı ritim bozuklukları vardır, bunların çoğunu AV blok dediğimiz ritim bozukluğu oluşturur. Bu grup hastalık da fetal dönemden itibaren görülebilir. Özellikle Lupus gibi hastalığı olan kadınların bebeklerinde görülmesi sıktır. Yeni doğan döneminde veya bebeklik döneminde bu durum da kalp yetersizliğine yol açabileceğinden tanısının konulup tedavisinin yapılması gerekir. Bu tip yavaş atıma yol açan ritim bozuklukları çoğunlukla kalp pili takılmayı gerektirirler.
Yukarda bahsettiğim sebepler nedeniyle çarpıntı, bayılma, ailede ani ölüm gibi durumlarda mutlaka çocuk kardiyoloji kontrollerinin yapılması gerekir. Spor yapan veya spora başlayacak çocuklarında bu sebeplerle kardiyolojik kontrolden geçmeleri uygun olacaktır.
Sıkça sorulan sorular
Sağlıklı çocuklar, sağlıklı gelecek.
Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım

Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım, Çocuk Kardiyolojisi ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları alanlarında uzmanlaşmış, uzun yıllara dayanan klinik ve akademik deneyime sahip bir hekimdir. 1993 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığını, Başkent Üniversitesi’nde ise Çocuk Kardiyolojisi yüksek ihtisasını tamamlamıştır.
2008 yılında doçent, 2018 yılında profesör unvanını alan Prof. Dr. Yıldırım; Başkent Üniversitesi, Metro Hastanesi ve Yakın Doğu Üniversitesi gibi kurumlarda görev almış, Türkiye’de çocuk kardiyolojisinin gelişimine önemli katkılar sağlamıştır. Akademik çalışmalarında doğumsal kalp hastalıkları, aritmiler ve girişimsel tanı yöntemleri üzerine yoğunlaşmıştır.
Günümüzde Vefa Klinik’te hasta kabulüne devam eden Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım, çocuklarda kalp hastalıklarının erken tanısı, ritim bozuklukları ve anjiyografik tedaviler konusunda kapsamlı çözümler sunmaktadır. Bilimsel doğruluk, etik değerlere bağlılık ve hasta güvenliği ilkeleriyle, çocuk kalp sağlığı alanında güvenilir bir otorite olarak tanınmaktadır.
