Hamilelik sırasında bebekte kalp hastalığı ultrasonografi ve fetal ekokardiyografi ile tespit edilebilir. Bu yöntemler gebeliğin belirli haftalarında uygulanarak doğumsal kalp anomalilerinin erken dönemde teşhis edilmesine olanak sağlar ve doğum planlamasında önemli rol oynar.
Fetal ekokardiyografi ile bebekteki kalp yapıları ayrıntılı incelenir. Kalp boşlukları, kapakçıklar ve damar yapıları detaylı olarak değerlendirilerek riskli durumlar önceden belirlenir. Böylece gerekli tedavi ve doğum sonrası müdahale planları önceden hazırlanabilir.
Gebelikte kalp hastalığı şüphesi anne adayının risk faktörlerine göre değerlendirilir. Ailede kalp hastalığı öyküsü, genetik sendromlar, annenin diyabet veya enfeksiyon gibi hastalıkları bu incelemeyi gerekli kılabilir. Bu nedenle risk grubundaki gebeler yakından takip edilir.
Doğumsal kalp hastalıklarının erken tanısı bebek için hayati önem taşır. Erken tespit, doğum sonrası gerekli cerrahi veya medikal tedavilerin planlanmasına olanak tanır. Böylece bebeğin yaşam şansı ve sağlıklı gelişim ihtimali artar, komplikasyon riski azalır.
HAMİLELİK SIRASINDA BEBEKTE KALP HASTALIĞI SAPTANABİLİR Mİ?
Doğumsal kalp hastalıkları yani kalpteki yapısal bozukluklar gebeliğin erken dönemlerinden itibaren oluşmaya başlarlar ve çoğu hamileliğin 20-25 haftalık aralığında bu oluşumu tamamlamış olurlar. Dolayısıyla en önemli teşhis aracımız kalp ultrasonu olan ekokardiyografi ile biz bu dönemlerde eğer var ise yapısal kalp hastalıklarının çok büyük bir kısmını, kalp yetersizliği durumunu ve anormal kalp atımları varsa bunları görebiliriz.
Peki her hamileye bakmalı mıyız? Bunu şu şekilde cevaplamak en doğrusu olacaktır. Eğer aşağıda belirteceğim durumlar var ise fetal ekokardiyografi dediğimiz gebelikte bebeğin kalbinin değerlendirilmesi işlemi mutlaka yapılmalıdır. Bunlar:
- Gebelik yaşının 35’ten büyük olması
- Daha önce doğumsal kalp hastalığı olan bir bebeğin varlığı
- Gebede diyabet hastalığı (şeker hastalığı) veya gebelik sırasında ortaya çıkan diyabet varlığında
- Gebede bilinen kollajen doku, özellikle Lupus hastalığı varsa
- Ailede bilinen genetik-kromozom hastalıkları varsa (down sendromu gibi)
- Bebekte genetik-kromozom hastalığı şüphesi veya tanısı varsa
- Anne özellikle nörolojik/psikiyatrik ilaç kullanmış, kullanıyor ise
- Hamilelik döneminde kalp hastalığından şüphelenen doğum hekimlerinin yönlendirmesi sonucunda
- Annenin gebelikte yoğun sigara/alkol/uyuşturucu kullanımı var ise
- Gebelik yardımcı üreme yöntemleri ile (tüp bebek) gerçekleşmiş ise
- Bebekte kalp atım anormalliği saptandı ise
Fetal ekokardiyografi ile özellikle ağır kalp hastalıklarının tanınması ile doğum ve sonrasında bebeğe hemen müdahale edilip edilmeyeceği saptanarak buna göre doğumun yeri belirlenir. Böylelikle acil anjio veya operasyon gereken bebeğin daha fazla hayata tutunması sağlanmış olacaktır. Yine kalp yetersizliği ve atım anormallikleri görüldüğünde bunların takibi ve ilaçla tedavisi veya doğum planı yapılarak bebeğin yaşam olasılığı arttırılacaktır. Henüz anne karnındayken kalp hastalıklarına anjio ve ameliyat ile müdahale gelişme aşamasındadır.
Bu nedenlerle fetal ekokardiyografi son derece önemlidir ve bu konuda çocuk kardiyoloji uzmanının deneyimli olması gereklidir. Bir de ultrasonografik tetkiklerin anneye ve bebeğe herhangi bir zararının olmadığını da belirteyim.
Sıkça sorulan sorular
Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım

Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım, Çocuk Kardiyolojisi ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları alanlarında uzmanlaşmış, uzun yıllara dayanan klinik ve akademik deneyime sahip bir hekimdir. 1993 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığını, Başkent Üniversitesi’nde ise Çocuk Kardiyolojisi yüksek ihtisasını tamamlamıştır.
2008 yılında doçent, 2018 yılında profesör unvanını alan Prof. Dr. Yıldırım; Başkent Üniversitesi, Metro Hastanesi ve Yakın Doğu Üniversitesi gibi kurumlarda görev almış, Türkiye’de çocuk kardiyolojisinin gelişimine önemli katkılar sağlamıştır. Akademik çalışmalarında doğumsal kalp hastalıkları, aritmiler ve girişimsel tanı yöntemleri üzerine yoğunlaşmıştır.
Günümüzde Vefa Klinik’te hasta kabulüne devam eden Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım, çocuklarda kalp hastalıklarının erken tanısı, ritim bozuklukları ve anjiyografik tedaviler konusunda kapsamlı çözümler sunmaktadır. Bilimsel doğruluk, etik değerlere bağlılık ve hasta güvenliği ilkeleriyle, çocuk kalp sağlığı alanında güvenilir bir otorite olarak tanınmaktadır.
