Strep A, boğaz enfeksiyonlarına yol açan beta hemolitik streptokok bakterisinin neden olduğu bir hastalıktır. Genellikle çocuklarda daha sık görülen bu enfeksiyon, yüksek ateş, boğaz ağrısı ve yutkunma güçlüğü ile kendini gösterir ve tedavi edilmediğinde ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Strep A belirtileri arasında ani başlayan boğaz ağrısı, bademciklerde beyaz plaklar, ateş ve lenf bezi şişlikleri bulunur. Bu belirtiler grip veya nezle ile karıştırılabileceği için ayırıcı tanı oldukça önemlidir. Doğru tanı için boğaz kültürü veya hızlı antijen testleri kullanılmaktadır.
Strep A tedavisi genellikle uygun antibiyotik kullanımı ile yapılır. Tedavinin erken başlaması, hem semptomların hızla düzelmesini sağlar hem de romatizmal ateş gibi kalıcı hasarlara yol açabilecek komplikasyonların önüne geçer. Tedavi süresince ilaçlar doktorun önerdiği şekilde düzenli kullanılmalıdır.
Strep A enfeksiyonlarından korunmak için hijyen kuralları büyük önem taşır. Özellikle çocuklarda ellerin sık yıkanması, ortak kullanılan eşyaların ayrılması ve hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması önerilir. Toplumda yayılımı azaltmak için hasta bireylerin izolasyonu da önemli bir korunma yöntemidir.
STREP A, STREP A DEDİKLERİ
Covid salgınından çıktık ama bu yıl influenza başta olmak üzere bu kez başka virüslere yakalandık. Bu kez çoğunlukla büyükleri değil çocuklarımızı da etkiliyor üstelik. Geçen yıllarda covid nedeniyle kapanmalar, okulların uzaktan eğitim yapması, maske kullanımı gibi durumlar yüzünden bu hastalıklar belirgin az görülmüştü. Şimdi ise salgın denebilecek boyutta ve hepsi üst üste gelebiliyor.
Son zamanlarda özellikle basında Strep A diye bir hastalık çokça yer kaplar oldu. İngiltere’de çok ağır durumlara yol açtığı, salgın yaptığı, ölümcül olduğu gibi.
Şimdi öncelikle bu yeni bir hastalık değil onu belirteyim. Aslında halk arasında “beta mikrobu” diye bilinen A grubu Beta Hemolitik Streptokok bakterisinin yaptığı kimi zaman Kızıl olarak, çoğunlukla bademcik, üst solunum yolu enfeksiyonu olarak gördüğümüz durum. Neden Strep A’ya çevrildi bu isim ve yeni bir hastalıkmış gibi sunuluyor? Çünkü hızlı test dediğimiz kitlerin adı Strep A olarak kısaltıldı ve bu hastalığın adı gibi dillerde yaygınlaştı.
Ne yapar Beta mikrobu, A grubu Beta Hemolitik ya da şimdilerde Strep A?
Bademcikler büyür ve kızarır, üstünde beyaz iltihabi beneklenmeler olabilir, boğaz kızarıktır. Boğazda yanma ve özellikle yutkunurken ağrı olur. Halsizlik yapar, yüksek ateş mutlaka vardır. Ateş, 39 C derece ve üstü olabilir, tekrarlayan tipte bir ateştir. Bazen özellikle gövdede ve boyunda kollarda kırmızı döküntüler oluşabilir. Boyunda büyümüş bademcik ve bezeler hissedilir, öksürük tabloya eşlik eder.
Bu hastalık oluştuğunda çoğunlukla ayaktan tedavi ile 1 hafta içinde tam düzelme olsa da bazen işler karışır. Hasta çocuğun yatırılması ve damardan tedavi verilmesi gerekebilir. Bazen bu durum alt solunum yolu enfeksiyonuna da ilerleyebilir.
Aslında tedavisinde penisilin ve türevi antibiyotikler kullanılarak çoğu hastada hızlı düzelme yanıtı alınır. Boğazı yumuşatan destekleyiciler, yatak istirahati, uygun beslenme, ateş ve ağrı için ateş düşürücü kullanılır.
Bu hastalığın bir önemli tarafı beta mikrobunun kimi çocuklarda hastalık yaptıktan bir süre sonra Akut Eklem Romatizması dediğimiz bir hastalığa yol açabilmesi, kalp kapaklarında tutulum yapabilmesidir. Bazen de Akut Poststreptokoksik Glomerülonefrit dediğimiz ödem ve yüksek tansiyon ile seyreden bir hastalığa da yol açabilir.
Sonuç olarak içinde bulunduğumuz günlerde influenzası, adenosu, rsv’si, covidi, strepA’sı birbirinin içine girmiş durumda. Birbirlerinden ayırt edici özellikleri de olsa dirençli yüksek ateş, boğaz ağrısı, kırgınlık, halsizlik, eklem ağrıları, öksürük, nefes darlığı gibi durumlarda bir sağlık kuruluşuna ya da hekiminize başvurmanız iyi olacaktır. Strep A iyi bildiğimiz hastalıklardan birisidir, tedavisi de olduğundan çok endişeli olunmaya henüz gerek olan bir durum yoktur. Bu dönemde özellikle kalabalık ve kapalı alanlarda maske kullanımı bulaşmanın engellenmesi açısından yine çok faydalı olacaktır.
Sıkça sorulan sorular
Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım

Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım, Çocuk Kardiyolojisi ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları alanlarında uzmanlaşmış, uzun yıllara dayanan klinik ve akademik deneyime sahip bir hekimdir. 1993 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığını, Başkent Üniversitesi’nde ise Çocuk Kardiyolojisi yüksek ihtisasını tamamlamıştır.
2008 yılında doçent, 2018 yılında profesör unvanını alan Prof. Dr. Yıldırım; Başkent Üniversitesi, Metro Hastanesi ve Yakın Doğu Üniversitesi gibi kurumlarda görev almış, Türkiye’de çocuk kardiyolojisinin gelişimine önemli katkılar sağlamıştır. Akademik çalışmalarında doğumsal kalp hastalıkları, aritmiler ve girişimsel tanı yöntemleri üzerine yoğunlaşmıştır.
Günümüzde Vefa Klinik’te hasta kabulüne devam eden Prof. Dr. Selman Vefa Yıldırım, çocuklarda kalp hastalıklarının erken tanısı, ritim bozuklukları ve anjiyografik tedaviler konusunda kapsamlı çözümler sunmaktadır. Bilimsel doğruluk, etik değerlere bağlılık ve hasta güvenliği ilkeleriyle, çocuk kalp sağlığı alanında güvenilir bir otorite olarak tanınmaktadır.
